Mụn Nhọt – Mụn Mủ trên mặt: hiểu đúng để trị dứt điểm


Mình thật lòng chia buồn với những ai đang đọc bài viết này.

Chắc hẳn các bạn đang cảm thấy vô cùng lo lắng vì những đốt mụn nhọt đang xuất hiện trên mặt, dù ít hay nhiều.

Có thể nói, mụn chính là “nỗi đau” mà không ai muốn trải qua. Xấu xí đã đành, mụn nhọt còn gây sưng, viêm, nhức và tệ hơn nữa là chúng rất dễ lây lan.

Vậy để trị tận gốc mụn nhọt như thế nào?

Hiểu được những vấn đề mọi người đang gặp phải với mụn nhọt, bài viết này Take A Look xin được phép chia sẻ tất tần tật những kiến thức về mụn nhọt: cơ chế hình thành, nguyên nhân, cách điều trị và phòng ngựa mụn nhọt hiệu quả.

Sẵn sàng chưa? Tụi mình đọc bài thôi nào!

Đầu tiên, mụn nhọt cụ thể là gì?

mụn nhọt
Cận cảnh mụn nhọt nổi trên da

Mụn nhọt (pustule) hay còn gọi là mụn mủ, là một bước phát triển của mụn viêm đỏ (papule) và là một dạng nặng của mụn trứng cá. Mụn nhọt có màu trắng đục hoặc hơi ngả vàng, bên trong chứa nhọt. Xung quanh được bao bọc bằng đường viền màu đỏ.

Gợi ý cho bạn:

Kích thước của mụn nhọt nhỏ, tuy nhiên trong nhiều trường hợp điều trị sai cách hoặc không điều trị, mụn nhọt có thể đạt kích thước lớn như mụn bọc (nodules).

Mụn nhọt thường xuất hiện ở lưng, ngực và mặt. Thanh thiếu niên ở độ tuổi từ 12 – 24 có khả năng nổi mụn nhọt nhiều nhất.

Mình để ý là rất nhiều người hiểu lầm mụn nhọt và mụn mủ là khác nhau. Nhưng thực tế, mụn nhọt và mụn mủ là giống nhau, có cùng tên gọi tiếng anh là pustules.

Thêm một thông tin quan trọng nữa. Mụn nhọt CÓ THỂ GÂY TỬ VONG. Đúng vậy, mọi người không nhìn lầm đâu. Mụn nhọt có thể xem là loại mụn nguy hiểm nhất nếu chúng ta không điều trị đúng cách.

Mụn nhọt phát triển như thế nào?

Mụn nhọt được hình thành qua 4 bước:

cơ chế hình thành mụn nhọt
quá trình hình thành mụn nhọt

Bước 1: Tắc nghẽn lỗ chân lông:

Trong hình trên, chúng ta có thể thấy bên trong lớp da có một thứ gọi là tuyến bã nhờn. Tuyến bã nhờn có tác dụng sản xuất nhờn cho da, giúp giữ ẩm cho da và làm da sáng mịn hơn. Chuyện chẳng có gì để nói nếu chất nhờn được lưu thông trơn tru từ lỗ chân lông cho đến bề mặt da. Tuy nhiên bỗng một ngày “đẹp trời” nào đó, tuyến đường lưu thông của chất nhờn bỗng nhiên bị… tắc nghẽn. Dẫn đến chất nhờn, vi khuẩn và tế bào chết tích tụ lại dưới da.

Bước 2: Nhân mụn hình thành

Khi lỗ chân lông bị nghẽn và hàng đống thứ bị ứ đọng dưới da, nhân mụn bắt đầu hình thành và phát triển.

Nhân mụn nếu nhìn thấy được, gọi là nhân mụn mở và thường trở thành mụn đầu đen (blackhead). Nếu nhân mụn đóng, thì trở thành mụn đầu trắng (whitehead).

Bước 3: Vi khuẩn P.acne phát triển và hình thành mụn viêm đỏ

Vì lỗ chân lông bị tắc nên bã nhờn bị tích tụ. Tạo ra một môi trường có rất ít hoặc không có oxy. Và đây là điều kiện tuyệt vời để một loại vi khuẩn có tên Cutibacterium acnes (C.acne) phát triển.

C.acne sinh sôi rất nhanh bằng cách “ăn” bã nhờn. Ở điều kiện bình thường, C.acne vẫn có mặt trong lỗ chân lông, nhưng chỉ với số lượng ít và không hề gây nguy hại cho da. Tuy nhiên, nếu số lượng của C.acne quá nhiều và lỗ chân lông lại bị tắc nghẽn, cơ thể chúng ta sẽ xem đây là một mối nguy hại và phản ứng bằng cách “gửi” bạch cầu trung tính đến để xử lý.

Bạch cầu trung tính giải phóng các enzym để “tiêu diệt” C.acne. Hành động này vô tình làm suy yếu lỗ chân lông và làm lỗ chân lông bị “vỡ”. Khi lỗ chân lông bị “vỡ”, những thứ bị tắc nghẽn (vi khuẩn C.acne, tế bào chết, chất nhờn…) sẽ được giải phóng và tràn ra bề mặt da.

Lúc này, cơ thể xem những thành phần trên là “kẻ xâm lược” và bắt đầu phản ửng với phản ứng viêm, tạo ra mụn viêm đỏ (papules).

Bước 4: Mụn nhọt hình thành

Bên trong mụn viêm đỏ đầy nhọt. Đây là “thành quả” của cuộc “tử chiến” giữa vi khuẩn C.acnes và bạch cầu trung tính. Mụn nhọt mềm hơn mụn viêm đỏ, có nhọt ở trung tâm, có màu trắng hoặc vàng đục.

các loại mụn

Mụn nhọt tồn tại trên da bao lâu?

Tin vui là mụn nhọt chỉ tồn tại trên da vài ngày trước khi chúng “chín” và vỡ ra.

Một nghiên cứu vào năm 1974 về mụn nhọt được đăng tải trên Tạp chí da liễu nói rằng mụn nhọt được phát triển từ mụn đầu đen tồn tại trên da trung bình 5,2 ngày và trung bình 8,2 ngày trên mụn đầu trắng. Sau thời gian này, mụn nhọt bắt đầu “chín” và có thể tự vỡ hoặc khi chịu một tác động vật lý nhẹ nào đó.

Khi mụn nhọt vỡ ra, nhọt và các thành phần khác sẽ được giải phóng và tràn ra bề mặt da. Tổn thưởng từ mụn sẽ lành lại sau ít ngày, có thể để lại sẹo nhỏ.

Nguyên nhân nào khiến mụn nhọt xuất hiện?

Mình sẽ chia ra làm hai loại, nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp:

Nguyên nhân trực tiếp gây mụn nhọt:

Là kết quả của cuộc chiến giữa vi khuẩn C.acne và bạch cầu trung tính. Sau khi cuộc chiến kết thúc, “xác” của cả hai sẽ tạo ra nhọt, có màu trắng hoặc vàng đục.

Nguyên nhân gián tiếp:

  • Do mụn trứng cá. Đây là trường hợp phổ biến nhất. Thường mụn nhọt (mụn mủ) phát triển từ mụn viêm đỏ.
  • Bệnh vẩy nến.
  • Bệnh trứng cá đỏ.
bệnh trứng cá đỏ
Biểu hiện của mụn trứng cá đỏ
  • Thủy đậu.
  • Đậu mùa.

Ngoài ra còn có những nguyên nhân khiến bã nhờn phát triển quá mức dẫn đến làm tắt nghẽn lỗ chân lông, tạo điều kiện cho vi khuẩn C.acne phát triển và khiến cơ thể cử bạch cầu trung tính đển để tiêu diệt chúng.

  • Thay đổi nội tiết tố trong cơ thể: dậy thì, có kinh, bệnh buồng trứng đa nang…
  • Phụ nữ khi mang thai: hoặc mãn kinh…
  • Di truyền.
  • Mỹ phẩm có dầu.
  • Sử dụng thuốc như corticoide, kem trộn.
  • Dị ứng, viêm da tiếp xúc…

Những nguyên nhân này đều trực tiếp làm da tiết ra nhiều bã nhờn hơn.

Giờ thì chúng ta đã đi được 1/2 bài viết rồi. Kế tiếp, hãy cùng Take A Look tìm hiểu xem đâu là những phương pháp trị mụn nhọt tốt nhất nhé!

Dứt điểm mụn nhọt không hề khó bằng những phương pháp sau:

Để việc điều trị hiệu quả, mình sẽ tạm chia tình trạng mụn thành 3 phần:

Đối với mụn nhọt nhẹ:

Nhẹ tức là số lượng mụn nhọt xuất hiện trên mặt từ 1 – 5 mục. Tình trạng viêm không nhiều, kích thước mụn nhỏ và không gây nhiều đau nhức.

Đối với tình trạng nhẹ như này, việc điều trị khá đơn giản.

  • Vệ sinh da mặt cho thật sạch: tốt nhất là rửa mặt ngày 2 lần, sáng và tối. Luôn nhớ là thực hiện nhẹ nhàng, không chà xát hay quá mạnh tay.
  • Kiên nhẫn: đừng cố gắng nặn mụn trong thời gian này. Vì tình trạng của bạn nhẹ, nên nó sẽ không làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến làn da. Hãy cứ kiên nhẫn chờ đến khi mụn chín và vỡ ra.

Đối với mụn nhọt mức độ trung bình:

Số lượng từ 5 – 15 mục. Kích thước mụn to hơn, và viền đỏ xung quanh nhân mụn cũng lớn hơn. Khi sờ vào có cảm giác sần, cứng và nhức.

Phương pháp điều trị cụ thể ở tình trạng này:

  • Salicylic acid: thành phần điều trị mụn rất tốt đối với da mức độ nhẹ và trung bình. Tác dụng tẩy tế bào chết và làm sạch da.
  • Benzoyl peroxide: dùng để tiêu diệt vi khuẩn gây mụn C.acne (lưu ý không dành cho da nhạy cảm).
  • Retinoids: cung cấp vitamin A, “thuốc tiên” cho làn da mụn.
  • Vitamin C hòa tan trong nước: Trị thâm, trị sẹo.

Ở mức độ trung bình, bạn phải nhờ tới sự can thiệp của các thành phần hóa học nhằm đẩy nhanh quá trình nhân mụn chín. Sử dụng thuốc bôi tại chỗ là tốt nhất.

Gợi ý cho bạn:

Đối với mụn nhọt mức độ nặng:

Số lượng mụn từ 20 – 50. Mụn sưng to, nhiều nhọt, mọc theo từng vùng. Thường xuất hiện ở quanh vùng miệng (mụn đinh râu).

Nếu tình trạng này xảy ra, tốt nhất bạn hãy đến các trung tâm da liễu uy tín để điều trị. TUYỆT ĐỐI không được tự điều trị tại nhà, vì có thể làm tình trạng mụn trở nên tệ hơn.

Khi khám da liễu, các bác sĩ có thể sẽ cho bạn sử dụng kháng sinh để kháng khuẩn, và các loại thuốc bôi retinoids với liều lượng mạnh nhằm giảm tình trạng sưng, viêm trong thời gian ngắn.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng mụn nhọt nặng là:

  • Sử dụng mỹ phẩm không chất lượng: kem trộn, mỹ phẩm giá rẻ… các thành phần hóa học có trong những mỹ phẩm chất lượng sẽ làm da bị tổn thương, gây dị ứng. Đặc biệt là kem trộn. Có thể nó sẽ làm da bạn hết mụn rất nhanh. Nhưng đó chỉ là bề nổi. Thực tế kem trộn chỉ đẩy mụn xuống da, đợi khi nào hết sử dụng thì lũ mụn sẽ thaay phiên nhau mọc lên nấm sau cơn mưa luôn đó.
  • Không điều trị mụn trong thời gian dài: nhiều bạn hoàn toàn không quan tâm đến làn da của mình. Chủ quan cho rằng vài cục mụn nhọt nho nhỏ sẽ không ảnh hưởng lắm đến gương mặt mình. Cho đến khi “chúng nó” phát triển từ vài cục, đến vài chục rồi mới tá hỏa đi điều trị.
  • Dùng sai phương pháp: tin lời các “thầy bà” sử dụng những phương pháp phản khoa học, dị đoan, truyền tai…
  • Nặn mụn: đặc điểm của mụn nhọt chính là dễ lây lan. Mụn nhọt có thể tự vỡ khi chín, nên bạn không cần thiết phải nặn nó. Hoặc nếu muốn nặn mụn, bạn phải tham khảo cách nặn mụn chính xác và an toàn. Nặn mụn nhọt sẽ gây một áp lực rất lớn lên chúng, ép mụn vỡ ra và làm nhọt bắn ra bề mặt da xung quanh. Và chắc bạn nào thường xuyên đọc báo chắc chắn thỉnh thoảng sẽ thấy tin có người chết vì nhiễm trùng khi nặn mụn.
không được nặn mụn nhọt
Tuyệt đối không được nặn mụn nhọt, nhất là vùng miệng nha.

Triệu chứng khi mụn nhọt nặng:

Khi mụn nhọt (mụn mủ) chuyển biến thành tình trạng nặng, bạn cần phải đến bác sĩ gấp để tránh gây nguy hiểm cho bản thân. Nếu bạn gặp những triệu chứng sau, hãy lo lắng đi là vừa nhé:

  • Từ một mục nhỏ, mụn bắt đầu lớn dần và lan rộng ra.
  • Các nốt mụn đau, ngứa ngáy, nhức và sưng to ngay nốt mụn.
  • Bắt đầu có triệu chứng sốt nhẹ.
  • Nôn mửa.
  • Mụn không vỡ và lành sau 2 tuần.

Nếu có những triệu chứng này, bạn phải đến bác sĩ ngay lập tức. Cơ địa mỗi người mỗi khác nhau, không da nào giống da nào. TUYỆT ĐỐI không được tự ý thực hiện các biện pháp trị mụn chưa được tham khảo qua ý kiến bác sĩ. Tính mạng của bạn có thể bị đe dọa đấy.

Phòng ngừa mụn nhọt như thế nào?

Chỉ cần nhớ nguyên tắc mụn nhọt hình thành, thì chúng ta không khó để tìm ra phương thức ngăn chặn mụn nhọt xuất hiện.

Rửa mặt thật sạch:

Ngày 2 lần, sáng và tối. Lưu ý không được chà xát quá mạnh tay, tránh gây kích ứng da nha. Tốt nhất là sử dụng các sản phẩm sữa rửa mặt không dầu, không cồn, dịu nhẹ. Tuân thủ đầy đủ các bước của quy trình trị mụn, là chúng ta đã thành công rồi.

Loại bỏ hết các thức ăn chứa axit béo bão hòa:

Cụ thể là: đồ cay nóng, dầu mỡ, chiên xào (bánh tráng trộn, mì cay, mì gói…).

Nói loại bỏ hết thì cũng khá khó cho những ai đã quen ăn vặt. Hơn nữa các món ăn không tốt cho sức khỏe thường… rất ngon. Tuy nhiên, hạn chế được cái gì thì cứ hạn chế. Đừng cứ thấy cái gì cũng bỏ vào mồm. Sướng cái miệng mà khổ cái mặt đó nhé.

Hãy nghĩ đến cảnh gương mặt đáng thương của bạn chi chít mụn đi, là tự động bạn sẽ cảm thấy ăn không ngon miệng nữa thôi.

Vệ sinh thân thể sạch sẽ:

  • Quần giáo giặt sạch.
  • Tắm rửa kĩ càng.
  • Không để tóc tai quá dài che cả mặt.
  • Và hạn chế chạm tay vào mặt.
Bật mí cho bạn:

Chốt lại:

Mụn nhọt hay mụn mủ … tất cả đều là một. Chúng đều là những mụn mềm, có màu trắng hoặc vàng đục, có mủ nằm ở trung tâm và viền đỏ sưng viêm xung quanh.

Mụn nhọt tự động hết sau vài ngày đối với trường hợp nhẹ và trung bình. Còn đối với trường hợp nặng (hai tuần mụn chưa vỡ và kèm triệu chứng) thì tốt nhất là nên đi khám bác sĩ.

Mụn nhọt có nguy hiểm không? Có! Nặn mụn quanh miệng, dùng thuốc bừa bãi… điều sẽ làm tình trạng mụn nhọt mủ nặng thêm, gây nhiễm trùng, sốt và thậm chí là tử vong.

Cẩn tắc vô áy náy. Cẩn thận là trên hết. Trị mụn khi mụn vẫn còn nhỏ, và yếu.

Chúc bạn có được làn da khỏe mạnh và xinh đẹp.